fbpx

Nowa rzeczywistość, nowe kompetencje.

Kierunek zmian zachodzących na rynku pracy nie jest niespodzianką – ale szybkość tych procesów jest zaskakująca. Jaki wpływ wywiera technologia na rynek pracy?

Nihil novi

Punktem odniesienia może być opublikowany w październiku 2020 roku raport „Future of Jobs 2020”, pokłosie World Economic Forum w Davos. Dokument przygotowany został na podstawie badań ankietowych przeprowadzonych wśród pracodawców i odzwierciedla nastroje panujące w różnych sektorach gospodarki.
Opisywanie zawodów przyszłości pozostaje domeną futurologów, a prognozy  ekspertów różnią się od siebie. Z kompetencjami sprawa ma się nieco inaczej. Większość dotyczących tego zagadnienia raportów przygotowanych przez instytuty badawcze i firmy konsultingowe jest zaskakująco zbieżna. W cenie będą umiejętności związane z rozwiązywaniem kompleksowych problemów; zarządzaniem sobą; współpracą z innymi; korzystaniem z nowych technologii.

Umiejętności technologiczne 

Globalizacja i starzenie się społeczeństw Zachodu są katalizatorami przemian na rynku pracy. Główną rolę odgrywa jednak wciąż rozwój technologii. Nieustannie zmusza on do pytań o wyższość człowieka nad maszyną, coraz częściej odpowiedzi wymagają ustępowania z kolejnych pól aktywności – jeszcze niedawno uważanych za niemożliwe do zautomatyzowania. Tymczasem nawet najbardziej zaawansowane algorytmy nie sprawdzają się w zadaniach interdyscyplinarnych, wymagających elastyczności i kompleksowego podejścia. Wyjście poza własną bańkę informacyjną i spojrzenie na problem z różnych perspektyw nie jest łatwe także dla ludzkiego umysłu. Wymaga chęci zdobywania informacji z wielu dziedzin i ciekawości dziecka. To nieczęsta cecha, jej posiadanie może się okazać atutem na rynku pracy. Już teraz niewiele jest dziedzin, w których można sobie radzić ignorując rozwój technologii. Monitorowanie nowości, sprawne posługiwanie się współczesnymi narzędziami to poziom minimum; poszukiwani będą specjaliści zajmujący się projektowaniem i programowaniem nowych rozwiązań.

Aktywne uczenie

Powszechność pracy zdalnej sprawiła, że w górę poszły akcje pracowników umiejących zarządzać własnym czasem i zadaniami bez bezpośredniego nadzoru menadżera. Ważna jest też potrzeba samorozwoju. W zmieniającym się świecie sprawdzone schematy działania przestaną wystarczać na całe zawodowe życie, nawet jeśli przebiegać będzie w ramach jednej branży. A to coraz mniej prawdopodobne. Osoby wchodzące obecnie na rynek pracy będą musiały w przyszłości zmienić zawód – być może nawet kilkukrotnie, jak zgodnie przewidują eksperci polscy i europejscy. Dla pracowników amerykańskich to już codzienność.

Rozwiązywanie problemów

Krytyczne myślenie, analiza faktów, znajdowanie wielu rozwiązań problemu i wybór najlepszego z nich; te umiejętności będą szczególnie poszukiwane. Podobnie jak inicjatywa i oryginalność, wyjście poza krąg najprostszych skojarzeń. Nad maszyną człowiek góruje zdolnością wiązania odległych od siebie faktów i ich interpretacją. Nawet najlepsze sieci neuronowe radzą sobie tylko z wąsko zdefiniowanymi problemami i powtarzalnymi sytuacjami. Atutem algorytmów jest za to możliwość nieznużonego przeszukiwania wielkich zbiorów danych. W zawodach przyszłości zalety obu stron będą się wzajemnie uzupełniały.

Siła argumentów

Mimo kolejnych reform polski system edukacji nie rozwija wielu kompetencji cennych na obecnym i przyszłym rynku pracy. Jedną z nich jest umiejętność argumentowania i dyskusji. O ile np. w USA  już od przedszkola dzieci zachęcane są do publicznych wystąpień, o tyle w Polsce wymaga się od nich spokojnego i cichego słuchania. W dorosłym życiu może to owocować niechęcią do zabierania głosu w dużym gronie, trudnościami z przekonywaniem do własnych poglądów czy budowaniem spójnych narracji.

Odporność na stres

Żyjemy w trudnych, niepewnych czasach – a przyszłość zapowiada się na jeszcze mniej stabilną niż teraz. Ludzki umysł „lubi” schematy, a ciągłe zmiany są dla niego obciążeniem. Umiejętność radzenia sobie ze stresem i przystosowania do nowych warunków staje się coraz bardziej pożądana.

Praca z ludźmi

Inteligencja społeczna zawsze przydaje się w pracy zespołowej. We współczesnym modelu pracy odgrywa jednak szczególną rolę. Współdziałanie w zespołach formowanych na potrzeby konkretnego zadania, częste nawiązywanie nowych relacji, zdalne koordynowanie działań wymagają dużych zdolności interpersonalnych i wrażliwości na nastrój odbiorcy. Tych cech nie posiądzie jeszcze przez długi czas żaden cyfrowy asystent. Nawet jeśli program jest w stanie rozpoznać uczucia użytkownika, sam nie może ich dzielić – bez tego zaś trudno o prawdziwy kontakt. Wiele zawodów wymaga i będzie wymagać w jakimś zakresie relacyjnego podejścia.

Kompetencje cenione w nowej rzeczywistości ważne były i wcześniej. Niekoniecznie zajmowały przy tym najwyższe miejsca na liście priorytetów pracodawcy. Zmiana zachodzi jednak na naszych oczach.

6 powodów, dla których aplikacje staną się przyszłością biur.